İmplant ve Diş Köprüsü Arasındaki Farklar: Günlük Kullanım ve Bakım
Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
İmplant ya da köprü yaptırmaya karar verdikten sonra en çok merak edilen konu, günlük hayatta nasıl kullanılacakları ve nasıl bakım gerektirdikleridir. İkisi de sabit restorasyonlardır ve çıkarılıp takılmaz; ancak temizlenme biçimleri ve dikkat edilmesi gereken noktalar farklıdır.
Bu yazıda iki yöntemin günlük kullanımdaki farklarını, evde bakımı, kontrol aralıklarını ve kliniğe başvurmayı gerektiren belirtileri anlatıyoruz. Hangi yöntemin size uygun olduğunu köprü mü implant mı, uzun dönem sonuçları ise uzun dönem sonuçlar yazımızda bulabilirsiniz.
Günlük Hayatta Nasıl Hissettirir?
İmplant üstü bir kron, tek başına duran bir diş gibi davranır; komşu dişlerle arasından diş ipi geçirilebilir. Köprü ise dayanak dişler ve aradaki yapay dişten oluşan tek parça bir yapıdır; bu yüzden dişler arasından normal diş ipi geçmez ve köprünün altı özel araçlarla temizlenir.
Hastaların memnuniyeti iki yöntemde de yüksektir. Tek kronlar üzerine yapılan bir sistematik derlemede memnuniyet implant üstü kronlarda %89,6, dişe dayalı kronlarda %94,4 bulunmuş ve fark istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır (Wittneben ve ark., 2023). Çiğneme ve konfor açısından iki yöntemi doğrudan karşılaştıran güçlü bir sistematik derleme ise bulunmamaktadır. Memnuniyeti en çok etkileyen şey, tedavi sonrası sorun yaşanıp yaşanmamasıdır (Sailer ve ark., 2022).
Köprü Nasıl Temizlenir?
Köprülerde en önemli risk, dayanak dişlerde kaplama kenarında gelişen çürüktür; 5 yıllık verilerde dayanak dişlerin %1,4’ünde çürük bildirilmiştir (Pjetursson ve ark., 2015). Bu yüzden köprünün kenarları ve altı her gün temizlenmelidir:
- Günde iki kez yumuşak bir fırça ve florürlü macunla fırçalayın; fırçayı diş eti çizgisine eğik tutun.
- Yapay dişin altını iplik geçirici ya da kalın uçlu özel diş ipiyle temizleyin.
- Dayanak dişlerin yan yüzeyleri için uygun boyda ara yüz fırçası kullanın.
- El becerisi kısıtlı olanlarda su jeti yardımcı olabilir.
Amerikan Prostodonti Koleji öncülüğündeki kılavuz, dişe dayalı sabit restorasyonu olan hastalara günde iki kez fırçalamayı ve diş ipi, su jeti ya da ara yüz temizleyiciler gibi yardımcıları önermektedir (Bidra ve ark., 2016).
İmplant Nasıl Temizlenir?
İmplant çürümez; ancak çevresindeki diş eti ve kemik iltihaplanabilir. İmplant çevresi diş eti iltihabının (mukozit) daha ciddi olan peri-implantitisin öncülü olduğu kabul edilir; mukozit erken fark edilirse geri döndürülebilir, ancak düzelmesi üç haftadan uzun sürebilir (Berglundh ve ark., 2018).
- İmplant üstü kronu doğal bir diş gibi günde iki kez fırçalayın.
- İmplant ile komşu dişler arasını diş ipi ya da implant için uygun boyda ara yüz fırçasıyla temizleyin.
- İmplant üstü köprü ya da All-on-4 gibi tam çene protezlerinde protezin altı su jeti ve özel fırçalarla temizlenir.
- Fırçalarken kanama, şişlik ya da kötü tat fark ederseniz kontrol randevusunu beklemeden kliniğe başvurun.
Kontroller: Ne Sıklıkla?
Bilimsel kılavuzlar hem dişe dayalı hem de implant üstü restorasyonu olan hastalara ömür boyu en az altı ayda bir diş hekimi kontrolü önermekte, risk durumu yüksek olanların daha sık görülmesini tavsiye etmektedir (Bidra ve ark., 2016). Avrupa Periodontoloji Federasyonu da implantlı hastalar için kontrol aralığının kişinin risk etkenlerine göre belirlenmesini önerir (Herrera ve ark., 2023).
Düzenli bakımın etkisi büyüktür: implant çevresi diş eti iltihabı olan hastaların izlendiği bir çalışmada, 5 yıl içinde peri-implantitis gelişme oranı düzenli bakıma gelenlerde %18,0, gelmeyenlerde %43,9 bulunmuştur (Costa ve ark., 2012; aktaran Salvi ve Zitzmann, 2014). Kontrollerde diş eti cebi ölçülür, plak ve tartar temizlenir, gerekirse röntgen çekilir ve kapanış kontrol edilir.
Çiğneme, Konuşma ve Estetik
Her iki yöntemde de ilk günlerde dil ve yanakların yeni dişlere alışması için kısa bir uyum dönemi olabilir. Sert ya da çok yapışkan gıdalar, porselenin kırılmasını ya da kronun gevşemesini kolaylaştırabileceği için dikkatli tüketilmelidir.
Ön bölgede estetik sonuç, köprüde yapay dişin diş etine oturuşuna, implantta ise implant çevresindeki diş eti ve kemik yapısına bağlıdır. Bu nedenle ön dişlerde her iki yöntem de diş eti çizgisi dikkate alınarak planlanır.
Ömrü Kısaltan Alışkanlıklar
- Sigara: Sigara içenlerde implant kaybı riski yaklaşık 2,4 kat yüksektir (Mustapha ve ark., 2022); sigara diş eti hastalığını da hızlandırır.
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Porselen kırılmasını ve vida gevşemesini artırır. Gece plağı en etkili korumadır.
- Kontrolleri aksatmak: Uzun süreli bir takip çalışmasında dişe ve implanta dayalı restorasyonların kayıplarının üçte ikisinden fazlası biyolojik sorunlardan kaynaklanmıştır (Bischof ve ark., 2024). Bu sorunlar çoğu zaman erken dönemde fark edilip tedavi edilebilir.
- Sert cisimleri ısırmak: Kalem, çekirdek, buz gibi sert cisimler seramiğe zarar verebilir.
Ne Zaman Kliniğe Başvurmalı?
Aşağıdaki belirtilerden birini fark ederseniz kontrol randevunuzu beklemeden kliniğe başvurun:
- İmplant ya da dayanak diş çevresinde kanama, şişlik, akıntı veya ağızda kötü tat,
- kronda ya da köprüde sallanma veya oynama hissi,
- dayanak dişlerde sıcak ve soğuğa karşı yeni başlayan hassasiyet ya da ağrı,
- porselende kırık ya da çatlak,
- ısırırken dişlerin farklı kapandığı hissi.
Erken fark edilen sorunların çoğu basit işlemlerle giderilebilir ve restorasyonun ömrünü uzatır.
İmplant ve Köprü Bakımı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Köprünün altı nasıl temizlenir?
Yapay dişin altından iplik geçirici ya da kalın uçlu özel diş ipi geçirilerek temizlenir. Ara yüz fırçaları ve su jeti de yardımcı olur.
İmplant için özel diş fırçası gerekir mi?
Normal yumuşak bir diş fırçası yeterlidir. İmplant ile komşu dişler arası için uygun boyda ara yüz fırçası ya da diş ipi kullanılması önerilir.
Su jeti kullanmalı mıyım?
Su jeti fırçalamanın yerini tutmaz, ancak köprü altı ve implant üstü köprüler gibi ulaşılması zor bölgelerde yardımcı olabilir.
İmplant ya da köprü ile her şeyi yiyebilir miyim?
Uyum döneminden sonra çoğu gıdayı rahatça yiyebilirsiniz. Çok sert ve yapışkan gıdalardan, buz ve çekirdek gibi sert cisimleri ısırmaktan kaçınmak seramiği korur.
Kontrollere ne sıklıkla gelmeliyim?
Kılavuzlar ömür boyu en az altı ayda bir kontrol önermektedir. Sigara içenler, diyabet hastaları ve diş eti hastalığı öyküsü olanlar daha sık kontrol gerektirebilir.
İmplant çevresinde kanama normal mi?
Hayır. Fırçalarken kanama, implant çevresi diş eti iltihabının (mukozit) belirtisi olabilir. Erken dönemde tedavi edilirse geri döndürülebilir; bu nedenle beklemeden kontrole gelinmelidir.
Bilimsel Kaynaklar
- Wittneben JG, et al. J Esthet Restor Dent. 2023;35:632-645. doi:10.1111/jerd.12983
- Sailer I, et al. Periodontol 2000. 2022;88(1):130-144. doi:10.1111/prd.12416
- Pjetursson BE, Sailer I, Makarov NA, Zwahlen M, Thoma DS. All-ceramic or metal-ceramic tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs)? A systematic review of the survival and complication rates. Part II: Multiple-unit FDPs. Dent Mater. 2015;31(6):624-639. doi:10.1016/j.dental.2015.02.013
- Bidra AS, Daubert DM, Garcia LT, et al. Clinical practice guidelines for recall and maintenance of patients with tooth-borne and implant-borne dental restorations. J Prosthodont. 2016;25 Suppl 1:S32-S40. doi:10.1111/jopr.12416
- Berglundh T, Armitage G, Araujo MG, et al. Peri-implant diseases and conditions: Consensus report of workgroup 4 of the 2017 World Workshop on the Classification of Periodontal and Peri-Implant Diseases and Conditions. J Clin Periodontol. 2018;45 Suppl 20:S286-S291. doi:10.1111/jcpe.12957
- Herrera D, Berglundh T, Schwarz F, et al. Prevention and treatment of peri-implant diseases: the EFP S3 level clinical practice guideline. J Clin Periodontol. 2023;50 Suppl 26:4-76. doi:10.1111/jcpe.13823
- Salvi GE, Zitzmann NU. The effects of anti-infective preventive measures on the occurrence of biologic implant complications and implant loss: a systematic review. Int J Oral Maxillofac Implants. 2014;29 Suppl:292-307. doi:10.11607/jomi.2014suppl.g5.1
- Mustapha AD, Salame Z, Chrcanovic BR. Smoking and dental implants: a systematic review and meta-analysis. Medicina. 2022;58(1):39. doi:10.3390/medicina58010039
- Bischof FM, et al. Clin Oral Implants Res. 2024;35:1640-1654. doi:10.1111/clr.14351
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI POLİKLİNİĞİ
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
iLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK TEDAVİLER
İmplant Tedavisi
Porselen Laminalar
Bonding Uygulaması
Ortodonti
Ekiz Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği
Hayalinizdeki gülümsemeye kavuşabilmeniz için size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız. Dilediğiniz zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.
+90 212 809 47 47
Çalışma Saatleri: Hafta içi 09:00 - 18:00, Hafta sonu 10:00 - 16:00
[email protected]
Her türlü soru ve randevu için...
Sarıyer/İstanbul
Vadikoru, No:10/A İç Kapı No:100
