İmplant ve Diş Köprüsü Arasındaki Fark: Uzun Dönem Sonuçlar
İmplant ve diş köprüsü arasındaki en önemli fark, yıllar içinde neler olduğudur. İki yöntem de uzun yıllar kullanılabilir; ancak karşılaşılan sorunların türü, etkilenen dokular ve bakım ihtiyacı farklıdır.
Bu yazıda sistematik derlemeler ve uzun süreli takip çalışmaları ışığında iki yöntemin 5, 10 ve 25 yıllık sonuçlarını, sık görülen sorunları ve diş kaybından sonra kemikte yaşanan değişiklikleri özetliyoruz. Hangi durumda hangisinin seçileceğini köprü mü implant mı yazımızda, günlük bakım farklarını ise implant ve köprü bakımı yazımızda bulabilirsiniz.
Kısa Cevap
Sistematik derlemelere göre geleneksel köprüler ve implant üstü kronlar 10 yıl sonunda benzer oranlarda (yaklaşık %89) ağızda kalmaktadır. Farkı yaratan, sorunların türüdür: köprülerde sorunlar daha çok dayanak dişlerde (çürük, sinir canlılığının kaybı, kırık) ortaya çıkar; implantlarda ise vida gevşemesi, porselen kırılması gibi teknik sorunlar ve implant çevresi iltihabı öne çıkar (Pjetursson ve ark., 2007).
10 Yıllık Sağkalım: Rakamlar Ne Söylüyor?
| Restorasyon | 5 yıllık sağkalım | 10 yıllık sağkalım |
|---|---|---|
| Geleneksel köprü | %93,8 | %89,2 |
| Konsol (tek taraflı) köprü | – | %80,3 |
| İmplant üstü tek kron | %94,5 | %89,4 |
| İmplant üstü köprü | %95,2 | %86,7 |
Kaynak: Pjetursson ve ark., 2007. Oranlar restorasyonun (kron ya da köprü) ağızda kalmasını gösterir; implantların kendisinin sağkalımı daha yüksektir.
Başka bir sistematik derlemede geleneksel köprülerin 10 yıllık sağkalımı %89,1 olarak hesaplanmış, ancak hiçbir sorun yaşanmadan geçen oran (başarı) %71,1’de kalmıştır (Tan ve ark., 2004). İmplant üstü tek kronları inceleyen derlemede implantların 10 yıllık sağkalımı %95,2, üstteki kronların sağkalımı ise %89,4’tür; yani zaman içinde implant yerinde kalsa da kron yenilenebilmektedir (Jung ve ark., 2012; Sailer ve ark., 2022).
Güncel yayınlar sonuçların zamanla iyileştiğini gösterir: 2000 sonrası yayınlarda implant üstü tek kronların 5 yıllık sağkalımı %92,6’dan %97,2’ye yükselmiştir (Pjetursson ve ark., 2014). Metal destekli porselen köprülerin 5 yıllık sağkalımı ise %94,4 olarak bildirilmiştir (Pjetursson ve ark., 2015).
Köprülerde Sık Görülen Sorunlar
Köprünün sağlığı, onu taşıyan dayanak dişlerin sağlığına bağlıdır. 5 yıllık verilere göre (Pjetursson ve ark., 2015):
- Dayanak dişlerin %1,4’ünde kaplama kenarında çürük gelişmiş, köprülerin %2,1’i çürük nedeniyle kaybedilmiştir.
- Dayanak dişlerin %0,9’unda kırık görülmüştür.
- Köprülerin %3,1’i yerinden çıkmıştır (simantasyon kaybı).
- Porselen kırılması (chipping) en sık teknik sorundur.
10 yıllık verilerde köprünün yerinden çıkma riski %6,4, dayanak diş kırığı %2,1, çürük nedeniyle köprü kaybı %2,6 olarak bildirilmiştir (Tan ve ark., 2004). Köprülerde en sık sorunlar çürük ve dayanak dişlerin sinir canlılığını kaybetmesi gibi biyolojik sorunlardır (Pjetursson ve ark., 2007).
İmplantlarda Sık Görülen Sorunlar
İmplant üstü tek kronlarda 5 yıl içinde vida gevşemesi %8,8, kronun yerinden çıkması %4,1, porselen kırılması %3,5 oranında görülmüştür; çevre dokularda sorun yaşanma oranı %7,1’dir (Jung ve ark., 2012). Bu teknik sorunların çoğu implant kaybına yol açmadan onarılabilir.
İmplantın asıl biyolojik riski peri-implantitistir, yani implant çevresinde iltihapla birlikte kemik kaybıdır. 2022’de yayımlanan bir meta-analizde peri-implantitis görülme sıklığı hasta düzeyinde %19,5, implant düzeyinde %12,5 olarak bulunmuştur; yazarlar çalışmalar arasında tanımların farklı olduğuna dikkat çekmiştir (Diaz ve ark., 2022). İmplant üstü köprülerde 5 yıl içinde herhangi bir sorun yaşayan hasta oranı geleneksel köprülere göre daha yüksektir (%38,7’ye karşı %15,7) (Pjetursson ve ark., 2007).
Diş Kaybından Sonra Kemikte Ne Olur?
Diş çekildikten sonra çene kemiği hem genişlik hem yükseklik kaybeder. İnsanlarda yapılan çalışmalarda ilk 6 ayda kemik genişliğinin %29-63, yüksekliğinin %11-22 oranında azaldığı bildirilmiştir (Tan ve ark., 2012). Ön dişlerde dış kemik duvarı çok inceyse kayıp daha belirgin olabilir (Chappuis ve ark., 2013).
İmplantların köprüye göre kemiği daha iyi koruduğu sık söylense de bu iki yöntemi bu açıdan doğrudan karşılaştıran güçlü bir çalışma yoktur. Çekimle aynı gün implant yerleştirmek de çekim sonrası boyut değişikliklerini önlememektedir (Gallucci ve ark., 2018). Kemik korunması önemliyse çekim sırasında yapılan koruyucu işlemler ayrıca planlanır.
25 Yıllık Bir Takip Çalışmasından
Diş eti hastalığı tedavi edilmiş ve düzenli bakıma gelen 40 hastanın 25 yıl izlendiği bir çalışmada sağkalım; dişe dayalı tek kronlarda %84, dişe dayalı köprülerde %63, implant üstü tek kronlarda %87, implant üstü köprülerde %64 olarak bulunmuştur. Yazarlar, kayıpların üçte ikisinden fazlasının, dayanak diş ya da implant fark etmeksizin biyolojik sorunlardan kaynaklandığını vurgulamıştır (Bischof ve ark., 2024).
Bu çalışma küçük bir hasta grubuna dayanır; yine de çok uzun dönemde tek kronların köprülere göre daha iyi sonuç verdiğini ve her iki yöntemde de düzenli bakımın belirleyici olduğunu göstermesi açısından değerlidir.
Uzun Dönem Sonucu Ne Belirler?
- Ağız hijyeni ve düzenli kontrol: Hem dayanak dişlerdeki çürük hem de implant çevresi iltihabı büyük ölçüde plak kontrolüne bağlıdır.
- Sigara: Sigara içenlerde implant kaybı riski yaklaşık 2,4 kat yüksektir (Mustapha ve ark., 2022).
- Diş sıkma: Porselen kırılmasını ve vida gevşemesini artırır; gece plağı önerilir.
- Tasarım: Tek taraflı (konsol) köprüler ve uzun köprüler daha fazla sorun yaşar; tek kronlar genellikle daha uzun dayanır.
Günlük bakımın nasıl yapılacağını implant ve köprü bakımı yazımızda anlattık.
İmplant ve Köprünün Uzun Dönem Sonuçları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Hangisi daha uzun ömürlüdür?
10 yıllık verilerde geleneksel köprüler ve implant üstü kronlar benzer oranlarda (yaklaşık %89) ağızda kalmaktadır. Çok uzun dönemde tek kronlar köprülere göre daha iyi sonuç verme eğilimindedir.
Köprünün altındaki diş çürüyebilir mi?
Evet. Kaplama kenarında ve köprünün altında plak birikirse dayanak dişlerde çürük gelişebilir. Düzenli temizlik ve kontrollerle bu risk düşük tutulur.
İmplant çevresinde kemik erir mi?
Plak kontrolü yetersizse implant çevresinde iltihap ve kemik kaybı (peri-implantitis) gelişebilir. Düzenli profesyonel bakım bu riski belirgin şekilde azaltır.
Köprü bozulursa implanta geçilebilir mi?
Kemik ve genel sağlık uygunsa evet. Eski köprü çıkarıldıktan sonra eksik bölgeye implant planlanabilir; gerekirse kemik ilavesi yapılır.
İmplant tutmazsa ne olur?
Kemikle kaynaşmayan bir implant çıkarılır, bölge iyileştikten sonra çoğu durumda yeniden implant yerleştirilebilir. Nedeni (sigara, enfeksiyon, kemik kalitesi gibi) ikinci denemeden önce ele alınır.
Bilimsel Kaynaklar
- Pjetursson BE, Brägger U, Lang NP, Zwahlen M. Comparison of survival and complication rates of tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs) and implant-supported FDPs and single crowns (SCs). Clin Oral Implants Res. 2007;18 Suppl 3:97-113. doi:10.1111/j.1600-0501.2007.01439.x
- Tan K, Pjetursson BE, Lang NP, Chan ES. A systematic review of the survival and complication rates of fixed partial dentures (FPDs) after an observation period of at least 5 years. Clin Oral Implants Res. 2004;15(6):654-666. doi:10.1111/j.1600-0501.2004.01119.x
- Jung RE, Zembic A, Pjetursson BE, Zwahlen M, Thoma DS. Systematic review of the survival rate and the incidence of biological, technical, and aesthetic complications of single crowns on implants reported in longitudinal studies with a mean follow-up of 5 years. Clin Oral Implants Res. 2012;23 Suppl 6:2-21. doi:10.1111/j.1600-0501.2012.02547.x
- Sailer I, et al. Periodontol 2000. 2022;88(1):130-144. doi:10.1111/prd.12416
- Pjetursson BE, et al. Improvements in implant dentistry over the last decade: comparison of survival and complication rates in older and newer publications. Int J Oral Maxillofac Implants. 2014;29 Suppl:308-324. doi:10.11607/jomi.2014suppl.g5.2
- Pjetursson BE, Sailer I, Makarov NA, Zwahlen M, Thoma DS. All-ceramic or metal-ceramic tooth-supported fixed dental prostheses (FDPs)? A systematic review of the survival and complication rates. Part II: Multiple-unit FDPs. Dent Mater. 2015;31(6):624-639. doi:10.1016/j.dental.2015.02.013
- Diaz P, et al. BMC Oral Health. 2022;22:449. doi:10.1186/s12903-022-02493-8
- Tan WL, Wong TL, Wong MC, Lang NP. A systematic review of post-extractional alveolar hard and soft tissue dimensional changes in humans. Clin Oral Implants Res. 2012;23 Suppl 5:1-21. doi:10.1111/j.1600-0501.2011.02375.x
- Chappuis V, Engel O, Reyes M, et al. Ridge alterations post-extraction in the esthetic zone: a 3D analysis with CBCT. J Dent Res. 2013;92(12 Suppl):195S-201S. doi:10.1177/0022034513506713
- Gallucci GO, Hamilton A, Zhou W, Buser D, Chen S. Implant placement and loading protocols in partially edentulous patients: a systematic review. Clin Oral Implants Res. 2018;29 Suppl 16:106-134. doi:10.1111/clr.13276
- Bischof FM, et al. Clin Oral Implants Res. 2024;35:1640-1654. doi:10.1111/clr.14351
- Mustapha AD, Salame Z, Chrcanovic BR. Smoking and dental implants: a systematic review and meta-analysis. Medicina. 2022;58(1):39. doi:10.3390/medicina58010039
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI POLİKLİNİĞİ
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
iLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK TEDAVİLER
İmplant Tedavisi
Porselen Laminalar
Bonding Uygulaması
Ortodonti
Ekiz Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği
Hayalinizdeki gülümsemeye kavuşabilmeniz için size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız. Dilediğiniz zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.
+90 212 809 47 47
Çalışma Saatleri: Hafta içi 09:00 - 18:00, Hafta sonu 10:00 - 16:00
[email protected]
Her türlü soru ve randevu için...
Sarıyer/İstanbul
Vadikoru, No:10/A İç Kapı No:100
